In normale gewrichten zijn de uiteinden van de botten volledig bedekt met kraakbeen. Dit zorgt ervoor dat gewrichten soepel en pijnloos langs elkaar bewegen. Bij artrose slijt de kraakbeenlaag. De botten komen daardoor direct met elkaar in contact. Een handwortelbotje en het middenhandsbeen van de duim vormen samen het duimbasisgewricht. De speciale zadelvorm van dit gewricht zorgt voor de grote bewegingsvrijheid van de duim en de mogelijkheid samen met de vingers een knijpbeweging te maken.

Duimbasisartrose komt vooral voor bij vrouwen, meestal na hun veertigste jaar. De oorzaak van deze vorm van artrose is bijna altijd onbekend. Eerder opgelopen verwondingen, zoals een breuk of een ernstige verstuiking, en overbelasting van het gewricht kunnen de kans op het ontstaan van deze vorm van artrose op jongere leeftijd vergroten.