Bloed bestaat uit verschillende bestanddelen, zoals rode cellen, witte cellen, bloedplaatjes en bloedplasma. Vroeger was een bloedtransfusie simpel het bloed van iemand anders toegediend krijgen. Tegenwoordig wordt niet zozeer 'bloed' toegediend, maar alleen die bestanddelen van het bloed die de patiënt nodig heeft. Die worden ook wel bloedproducten genoemd. Welke bloedproducten een patiënt krijgt, hangt af van de aandoening:

• rode bloedcellen om bij bloedarmoede het zuurstoftransport te herstellen
• plasma bij tekort aan stollingsfactoren
• bloedplaatjes om bloedingen te voorkomen

Bloedtransfusies gebeuren met bloed van een donor. Dit bloed is in Nederland heel veilig. Al het donorbloed wordt gecontroleerd op een aantal ziekten.
Aangezien het belangrijk is dat een patiënt een bloedproduct krijgt dat bij het eigen bloed "past", wordt vooraf bloed afgenomen en door het transfusielaboratorium getest om de bloedgroep vast te stellen en de eventuele aanwezigheid van antistoffen te meten. Sommige mensen hebben namelijk afweerstoffen tegen bloedcellen van anderen in hun bloed (zogenaamde antistoffen). Deze antistoffen kunnen aanwezig zijn na een zwangerschap, een vroegere bloedtransfusie of van nature voorkomen.