Hallux valgus

Een hallux valgus is een voetafwijking waarbij de grote teen naar buiten wijst en het eerste middenvoetsbeentje naar binnen. 'Hallux' is de Latijnse naam voor de grote teen en 'valgus' betekent 'naar buiten wijzen'.

Dit geeft een zgn 'knobbel', ook wel 'bunion' genoemd. Deze kan pijnlijk aanvoelen, met name bij het dragen van schoeisel. Ook kan pijn ontstaan op de plaats waar de grote teen tegen de tweede teen drukt, die zich dan soms tot hamerteen ontwikkelt. Omdat de grote teen belangrijk is voor de afwikkeling van de voet en door zijn scheve stand niet optimaal functioneert, kan ook pijn ontstaan in de gehele voorvoet, die door eventuele hamertenen nog wordt versterkt.

Oorzaak

De precieze oorzaak van het ontstaan is niet bekend. Meerdere factoren kunnen een rol spelen, zoals schoeisel, erfelijkheid en slapte van de gewrichtkapsels. De meeste mensen met een hallux valgus hebben weinig of geen last, behandeling is dan niet nodig. Ook het zogenaamde preventief opereren, omdat de afwijking anders erger wordt, is geen goede reden.

Behandeling

Niet-operatief
Hoewel de afwijking inderdaad in de loop der jaren erger wordt, kan een operatie altijd later nog verricht worden, als er wél klachten zijn ontstaan. De behandeling is, in eerste instantie, niet-operatief als klachten ontstaan als:

  • pijn en ontsteking aan de knobbel
  • problemen met schoenen
  • pijn in de voorvoet

Dan worden de problemen meestal opgelost met het dragen van schoenen met een soepele 'tenenbak', het dragen van wijder schoeisel of het laten aanpassen (uitstulpen) van de tenenbak ter plaatse van de knobbel. Een enkele keer kan een steunzool verlichting van de klachten brengen.

Operatief
Indien de klachten blijven bestaan of als de klachten ernstig zijn kan de orthopedisch specialist samen met de patiënt tot een operatieve behandeling besluiten. Hierbij moet opgemerkt worden dat het lelijke aspect alleen van een hallux valgus op zich geen reden is voor een operatie; pijnklachten wel.

Hallux _4002

Hallux valgus met voorvoetpijn

Hallux _3002

Hallux valgus met hamerteen

Operatiemethoden
In het HagaZiekenhuis worden drie methoden voor correctie van een hallux valgus gebruikt. Welke operatiemethode die onze orthopedisch specialisten toepassen, hangt af van een aantal patiënt-specifieke factoren, zoals de ernst van de hallux valgus, de configuratie van de voet, de röntgenfoto en het al dan niet aanwezig zijn van artrose van het grote teengewricht.

1. Chevron-osteotomie
Hierbij wordt het eerste middenvoetsbeentje vlakbij het grote teengewricht doorgezaagd en naar buiten verplaatst. Dit wordt vastgezet met een schroefje. Deze wordt in het bot ingebracht en hoeft niet meer verwijderd te worden.

Verder wordt het (meestal uitgerekte) kapsel van het grote teen gewricht aan de binnenkant gecorrigeerd. Bij deze behandeling is doorgaans geen gips nodig, maar krijgt de patiënt een verband dat de grote teen in de juiste stand houdt en later een kunststof schoen. De operatie duurt ongeveer 30 minuten.

Hallux Valgus Illustratie

Chevron osteotomie: opschuiven en vastzetten van het kopje van het middenvoetsbeentje.

Rontgenfoto Nieuwe Stand

Röntgenfoto in nieuwe stand

Na de operatie moet u zes weken met een loophulpmiddel lopen. Dit is de zgn. 'fore-foot pressure relief' schoen. Van deze zes weken mag de eerste twee weken de voet niet worden belast.

Ffpr _schoen _bij _hv

Een speciale schoen ontlast de voorvoet en maakt gips overbodig.

2. Scarf-osteotomie
Hierbij wordt het eerste middenvoetsbeentje in de middenvoet in de lengte richting doorgezaagd en van stand veranderd. Dit wordt vastgezet met twee schroefjes, die diep in het bot begraven worden, en eigenlijk nooit verwijderd hoeven te worden. Ook wordt het kapsel van het grote teengewricht gecorrigeerd. Bij deze behandeling is geen gips nodig, maar krijgt de patiënt een verband dat de grote teen in de juiste stand houdt en later een kunststof schoen.

Scarf -osteotomie

Scarf osteotomie, bovenaanzicht en zijaanzicht

Scarf -osteotomie Rontgenfoto

Röntgenfoto's voor en na de scarf-operatie

3. Lapidus-correctie
Hierbij wordt het eerste middenvoetsbeentje in de middenvoet van stand veranderd in het gewrichtje met het eerste voetwortelbeentje. Dit wordt vastgezet met twee schroefjes. Ook wordt het kapsel van het grote teengewricht gecorrigeerd. De nabehandeling is met gips. De schroefjes worden diep in het bot ingebracht en hoeven niet meer verwijderd te worden.

Na de operatie, die ongeveer 45 minuten duurt (in dagopname), wordt de huid gehecht en er wordt gips aangelegd tot onder de knie. De hechtingen worden twee weken na de operatie verwijderd.

Na de operatie moet acht weken met gips worden gelopen. Van deze acht weken mag de eerste twee weken de voet niet worden belast.

Hallux Valgus

Lapidus correctie: standscorrectie en vastzetten van de basis van het middenvoetsbeentje

Lapidus Correctie Rontgen

Röntgenfoto van de Lapiduscorrectie

4. Akin osteotomie
Aan alle drie de bovenstaande methoden wordt soms een standscorrectie in de grote teen toegevoegd tijdens de operatie, een zgn. Akin osteotomie. Hierbij wordt een klein wigje uitgenomen en de positie van de grote teen (verder) verbeterd. Het grote teen gewricht blijft beweeglijk en de nabehandeling verandert er ook niet door.

Akin

Akin osteotomie

Akin Rontgen

Röntgenfoto van Akin osteotomie (en scarf)

Misvattingen
Over de operatie zelf bestaan nogal wat misvattingen: deze zou vreselijk pijnlijk zijn en bovendien niet helpen. Met de moderne anesthesietechnieken is operatiepijn tegenwoordig tot een minimum te reduceren. De operatieve resultaten zijn duidelijk verbeterd met het inzicht dat verschillende soorten hallux valgus bestaan en dat dus meerdere, verschillende operatiemethoden gebruikt moeten worden om een optimaal resultaat te bereiken.

Resultaten

Het doel van deze operatiemethoden is het verbeteren van de stand van de grote teen en het opheffen van de knobbel met een voldoende beweeglijk, pijnloos grote teengewricht. Hierbij moet de grote teen goed 'dragen' bij staan en afwikkelen. Dit resultaat moet ook duurzaam te zijn.

De resultaten zijn de laatste jaren flink verbeterd. Uit onderzoek is gebleken dat gemiddeld ca. 90% van de patiënten tevreden is met het eindresultaat. Een gering verlies van beweeglijkheid in het grote teengewricht is een veelvoorkomend en normaal verschijnsel na een hallux valgus operatie.

Mogelijke complicaties

Zoals bij alle chirugische ingrepen is er een kleine kans op complicaties. Gelukkig komen deze slechts weinig voor. Algemene complicaties zijn infectie, trombose en nabloeding.

Specifieke complicaties bij hallux valgus chirurgie zijn:

  • abnormale stijfheid van het grote teengewricht
  • overcorrectie
  • ondercorrectie (en later opnieuw ontstaan van de afwijking)
  • het niet aan elkaar groeien van het gecorrigeerde bot
  • Soms ontstaat een plekje met gevoelloosheid aan de voet, omdat een huidzenuwtje verkleefd of beschadigd kan raken door de ingreep.

Downloads

Folder chevron osteotomie bij hallux valgus

Folder Scarf osteotomie bij hallux valgus

Folder Hallux valgus correctie volgens Lapidus

Contact

Orthopedie 
Locatie Leyweg

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Locatie Sportlaan

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Juliana Kinderziekenhuis

Telefoon(070) 210 7300 (afsprakenbureau)