Hamerteen

De termen hamerteen en klauwteen worden vaak door elkaar gebruikt. Toch beschrijven ze verschillende afwijkingen. Bij een hamerteen is het gewrichtje tussen het eerste en tweede kootje gebogen en tussen tweede en derde kootje gestrekt. Een klauwteen heeft daarbij nog een (over-)strekking in het gewrichtje tussen het middenvoetsbeentje en het eerste kootje. 

Hamerteen Klauwteen

Oorzaken

Normaal gesproken is er een evenwicht tussen de verschillende spieren die de tenen bewegen. Als het evenwicht tussen deze buigers en de strekkers van de teen en de kleine voetspiertjes (de zgn. intrinsieke musculatuur) in de besturing verstoord wordt, kan een hamerteen ontstaan.

Er zijn veel oorzaken voor een verstoring van dit evenwicht, maar in het algemeen komt het doordat de functie van de kleine voetspiertjes uitvalt. Dit kan op zichzelf weer vele oorzaken hebben, zoals oudere leeftijd al dan niet gepaard gaande met slagaderverkalking ('arteriosclerose'), diabetes, reuma of een doorgemaakt ongeval.

Verder is een veelvoorkomende oorzaak van een hamerteenstand van de tweede teen een hallux valgus. Doordat de grote teen niet optimaal functioneert raakt de sturing van de tweede teen uit zijn evenwicht en kan een hamerteen ontstaan. Dit kan ook gebeuren doordat de grote teen onder de tweede teen groeit en daarmee deze teen in een hamerteenstand drukt.

Hallux _3002

Klachten

Als de kromstand van de teen niet zo lang bestaat is deze nog soepel, maar bij lang bestaan kan deze kromstand stug worden. Dan geeft deze afwijking meestal klachten. Een hamerteen kan zeer pijnlijk zijn en veel hinder geven bij het dragen van heel gewone schoenen. Meestal ontstaat er op het gewrichtje tussen het eerste en tweede kootje een likdoorn of eksteroog, die vanwege het wrijven tegen de schoen pijn veroorzaakt en ook kan gaan ontsteken.

Bij een stugge hamer- en klauwteen kan ook een pijnlijke eeltplek op het topje van de teen ontstaan, waar, door de kromstand, een abnormaal hoge druk is ontstaan. Tevens kan er eelt en pijn onder de voorvoet ontstaan omdat de kromstand van de hamerteen het kopje van het middenvoetsbeentje naar beneden drukt en daarmee abnormaal veel druk veroorzaakt.

Tenslotte kan hamer- en klauwteen gepaard gaan met ontsteking en pijn in het gewrichtje tussen het middenvoetsbeentje en het eerste kootje (het MTP gewricht). Het kapsel van dit gewrichtje raakt dan slap en uitgerekt, waarna de teen in dit gewrichtje geleidelijk uit de kom gaat naar boven. Dit veroorzaakt, vervolgens, meer druk onder het kopje van het middenvoetsbeentje. Zodoende kan er pijn ontstaan zowel aan de onderkant van de voorvoet, alsook aan de bovenkant van de teen..

Eksterogen Eeltplekken

Behandeling

Niet-operatief
Door de samenhang van de klachten met schoeisel kun je met schoenen met een hogere zgn. 'tenenbak' of een tenenbak van heel zacht en soepel materiaal, de klachten verminderen. Verder zijn er handige hulpmiddeltjes op de markt om drukplekken te ontlasten en de teen in een betere positie te houden. Denk aan likdoorn pleisters en zgn. orthesen, die podotherapeuten kunnen aanleggen. Als er pijn en eelt onder de kopjes van de middenvoetsbeentjes bestaat, kan een steunzool met een verhoging hier net achter, de druk verminderen en de teen in een wat betere positie brengen.

Operatief
Het valt niet mee om iedere dag iets tussen of op je tenen te moeten doen om de pijn te verminderen. Een relatief simpele operatieve oplossing is de hamerteen correctie. Onze orthopedisch specialisten voeren hier twee varianten van uit.

1. Simpele hamerteencorrectie
Het uiteinde van het eerste kootje wordt weggezaagd. Zo wordt de teen rechtgezet. Dit is de kleinste operatie die in de orthopedie bestaat en wordt onder plaatselijke verdoving uitgevoerd.

Vooraf krijgt u twee prikjes in de teen. De operatie duurt ongeveer 10 minuten. Daarna wordt de hele voet verbonden. Soms wordt er een klein ijzeren pennetje ingebracht. Het verband moet u twee weken laten zitten, want hiermee wordt o.a. de teen in de goede stand gehouden. U mag wel lopen op de voet, maar vanwege infectie gevaar is het verstandig om veel te rusten met de voet omhoog, bv. met de voet op een kussen op een stoel.

Hamerteen _correctie

Na twee weken komt u terug op de polikliniek en dan worden de hechtingen verwijderd (en eventueel het ijzeren pennetje) en is de behandeling klaar. Wel kan de geopereerde teen nog een aantal weken wat dikker blijven.

2. Uitgebreide hamerteencorrectie
Ook bij een uitgebreide hamerteencorrectie wordt het uiteinde van het eerste teenkootje weggezaagd. Bovendien worden de strekpees en het kapsel aan de bovenkant van het MTP 1 gewricht verlengd. Dit wordt vrijwel altijd een met een ijzeren pennetje in de juiste stand gehouden.

Hamerteen _correctie 2

Het pennetje blijft vier weken zitten. Vaak worden meerdere tenen aan één voet tegelijk gecorrigeerd en, als er sprake van een hallux valgus is, wordt deze ook rechtgezet en de 'knobbel' verkleind. Deze ingreep is te groot om onder plaatselijke verdoving te kunnen doen en normaal gesproken zal dit via een dagopname gebeuren.

Klauwteen _correctie _2_tm _5

Uitgebreide klauwteen correctie van de 2e t/m 5e teen als onderdeel van een holvoet reconstructie

Resultaten

De resultaten van een hamerteencorrectie zijn over het algemeen zeer goed. Het doel van de ingreep is pijnverlichting en standscorrectie. Beide doelen worden in ongeveer 95% van de gevallen gehaald. Wel zal de geopereerde teen wat buig- en strekkracht verliezen, maar voor het goed functioneren van de voet is dit niet nadelig.

Mogelijke complicaties

Zoals bij alle chirurgische ingrepen is er een kleine kans op complicaties. Gelukkig komen deze slechts weinig voor. Een algemene complicaties is een infectie of een nabloeding. Een specifieke complicatie bij hamerteenchirurgie is een standsafwijking na de ingreep.

Downloads

Folder voorvoetreconstructie (hamertenen)

Contact

Orthopedie 
Locatie Leyweg

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Locatie Sportlaan

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Juliana Kinderziekenhuis

Telefoon(070) 210 7300 (afsprakenbureau)