Heup impingement

Er is sprake van Heup-impingement als de passing tussen heupkop en heupkom niet goed is. Meestal wordt dit veroorzaakt doordat de heupkop een afwijkende vorm heeft, namelijk: niet rond genoeg om in alle standen goed in de kom te passen.

Normale heup en impingement-heup
De normale heup is symmetrisch en heeft aan voor- en achterzijde evenveel ruimte (ook wel: offset) tussen kop en hals.

Heup _tekening _normaal

Normale heup

Heup _impingement

Impingement-heup

Naast dat de heupkop een afwijkende vorm kan hebben, kan ook de heupkom impingement veroorzaken. Bijvoorbeeld als deze te diep is en de beweeglijkheid van de heup beperkt. Vaak is op de overgang van de kop naar de hals te weinig ruimte aanwezig. Dan loopt de heup klem bij bepaalde bewegingen.

De normale heup is symmetrisch en heeft aan voor- en achterzijde evenveel ruimte tussen kop en hals. Een impingement-heup heeft veel minder of zelfs geen ruimte tussen kop en hals. Dit is goed zichtbaar op deze zijwaartse röntgenfoto's van de heup:

Rontgenfoto 's

Impingement veroorzaakt artrose
Het probleem van impingement is het heupslijtage veroorzaakt: artrose ofwel kraakbeenschade. Bij mannen tussen de 35 en 55 jaar is impingement meestal de reden voor heupartrose.

Artrose

De vormafwijking van impingement is vaak in de kop gelegen (zie bovenstaande afbeelding). Tijdens het buigen van de heup draait het vlakke stuk van de kop in de kom. Zo beschadigt het kraakbeen.

Het prototype van impingement: epifysiolyse van de heup
> Bij een epifysiolyse van de heup glijdt de heupkop van de hals af. Dit gebeurt tijdens de groeispurt, als de groeischijf nog uit kraakbeen bestaat. De heupkop beweegt naar achter en onder, ten opzichte van de hals.

Epifysiolyse Van De Heup

Door het bewegen ontstaat een kam (rode pijl) tussen kop en hals, op de plaats waar juist ruimte nodig is om de heup te laten buigen. Aan de achterkant van de heup is deze ruimte (groene pijlen) nog normaal aanwezig.

De kam tussen kop en hals beschadigt het kraakbeen van de kom bij buig- en draaibewegingen. Epifysiolyse kan hierdoor vroegtijdig heupslijtage veroorzaken.

Heupslijtage

De rechterheup van een jonge vrouw met doorgemaakte epifysiolyse. De heupkop werd op haar 14e vastgezet met een schroef om verder afglijden te voorkomen. Bij een poging de schroef te verwijderen brak deze af. De laatste jaren had ze toenemend pijnklachten van de rechterheup waarvoor uiteindelijk op 36 jarige leeftijd een kunstheup werd geplaatst.

Vormafwijking van de kom

Het is ook mogelijk dat de vormafwijking meer in de kom is gelegen, zoals in deze afbeelding:

Vormafwijking -kom

De kom is hier te diep. Hierdoor komt de hals bij buigen van de heup tegen de rand te lopen, met kraakbeenschade als gevolg.

Oorzaak

De exacte oorzaak van heup-impingement is onbekend. Mogelijk is er sprake van een lichte groeistoornis van de heup aan het eind van de groei.

Wie krijgt heup-impingement?

Bij onderzoek van Zwitserse rekruten, dwz. mannen rond 18 jaar, bleek 10 - 15% van hen een vormafwijking van de heupkop te hebben die impingement kan geven (Bron:  P. Juni, Bern heup symposium maart 2007).

Klachten

Heup-impingement gaat vaak gepaard met liespijn. Ook houdings- en Inspanningsafhankelijke heuppijn komt voor.

Behandeling

Bij ernstige pijnklachten kan operatieve behandeling wenselijk zijn. Niet-operatieve behandelingen als fysiotherapie zijn weinig zinvol.

Wel kan het vermijden van pijn-provocerende houdingen en belastingen de klachten verminderen. Bijvoorbeeld het aanpassen van de zithouding en meer fietsen in plaats van lopen. Maar dit zal de vormafwijking niet verminderen.

Operatie

Het soort operatie dat we kunnen uitvoeren is afhankelijk van de conditie van het gewricht (m.n. of sprake is van heupslijtage).

Impingement zonder belangrijke heupslijtage
Verwijderen impingement. Dit kan soms met een kijkoperatie. Of eerder: een kijk- en doe-operatie.

Meestal, echter, is de afwijking te uitgebreid en zowel aan kop- als komzijde van het heupgewricht aanwezig. Dan kan een kijkoperatie onvoldoende mogelijkheid bieden. De heup dient dan opengemaakt te worden met een operatietechniek die de aanhechtingen van de heupspieren en ook de bloedvoorziening van de heupkop intact laat.

Dit kan door de spieraanhechtingen niet van het bot los te maken, maar deze als één geheel met een botfragment van de heup los te maken (een zgn. trochanterosteotomie). Dit botfragment wordt aan het eind van de ingreep met schroeven weer vastgezet. Om dit goed te laten genezen dient de belasting van de heup gedurende 6 weken met elleboogkrukken ondersteund te worden. Ook voor het beschermen van het heupgewricht zelf, waarvan nu de vorm is aangepast, is het goed de belasting enige tijd te verminderen.

Impingement met heupslijtage
Verwijderen van impingement  en/of vervang gewricht. Door het plaatsen van een totale heup prothese kan zowel impingement als de heupslijtage worden opgelost.

Met de operatietechniek die voor verwijderen impingement  wordt gebruikt - waarbij de heup aan de voorzijde wordt opengemaakt met een zgn. 'trochanterosteotomie' - kan impingement worden verwijderd. De nabehandeling voor deze ingreep is: 6 weken met elleboogkrukken voor gedoseerde belasting.

Contact

Orthopedie 
Locatie Leyweg

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Locatie Sportlaan

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Juliana Kinderziekenhuis

Telefoon(070) 210 7300 (afsprakenbureau)