Voorste kruisbandletsel

Voorste kruisbandletsel ontstaat vaak tijdens een contactsport wanneer de voet blijft staan terwijl het lichaam wegdraait. Of tijdens het landen van een sprong waarbij het lichaamsgewicht naast de knie is. In ieder geval betreft het letsels waarbij de knie bijna gestrekt is. 

En dan… Een voelbare of zelfs hoorbare knap en doorspelen of lopen gaat niet meer. De knie wordt binnen een paar uur behoorlijk dik. IJspakkingen, eerste hulp of huisarts en fysiotherapie volgen. Daarna lijkt u wel redelijk herstellen, maar het gaat niet snel. De knie blijft anders aanvoelen. Bij lopen lijkt het of het onderbeen naar voren schuift. Het voelt beter de knie wat gebogen te houden. Er is een kans dat u opnieuw door de knie gaat op een moment dat u er eigenlijk niet aan denkt. Hierna moet u eigenlijk steeds nadenken om de gewone bewegingen met de knie te kunnen maken.

De kruisbanden

De kruisbanden ontstaan al vroeg in de foetus, ze zijn in de 16e week al aanwezig. Er zijn twee kruisbanden: een voorste (VKB) en een achterste (AKB). Als één van beide kapot is, wordt de functie van de ander hierdoor beïnvloed. Beide kruisbanden samen sturen de beweging van de gewrichtsvlakken van de knie. Dit betekent ook dat tijdens de groei en ontwikkeling van de knie de vorm van de glijvlakken (kraakbeen) van boven- en onderbeen door de kruisbanden wordt gestuurd (en vice versa).

Kruisbanden

De voorste kruisband (oranje hiernaast) is de enige structuur die in de vrijwel gestrekte knie, de kracht van de sterkste bovenbeenspier (de quadriceps) kan tegenwerken. De quadriceps of kniestrekker wil het onderbeen naar voren trekken (blauwe pijl) via de knieschijf en strekpees (geel). De knieschijf (groen) functioneert eigenlijk als een katrol, die de strekkracht van de quadriceps verder doet toenemen.

Als de voorste kruisband niet meer werkt wordt deze kracht opgevangen door o.a. de binnenmeniscus, maar deze is vooral gemaakt voor drukkrachten en niet voor de schuifkrachten die hij te verduren krijgt na een VKB letsel. Dit kan tot meniscusbeschadiging leiden. Bij ca. 70% van de mensen met een VKB letsel dat langer dan één jaar bestaat wordt zo'n meniscusletsel gezien bij MRI of kijkoperatie. Op zijn beurt kan zo'n meniscusletsel weer pijn- of slotklachten veroorzaken, en op termijn van jaren kan een mate van (kraakbeen-)slijtage het gevolg zijn.

Voorste Kruisband

De voorste kruisband centraal in beeld bij een kijkoperatie

De meniscus

Als de kruisband scheurt is er een kans van 30 - 70% dat op dat moment ook één of beide menisci scheuren. Dat is een grote spreiding, die wordt bepaald door of de knie wel of niet belast was ten tijde van het letsel. Zeg maar het verschil tussen een VKB letsel ontstaan bij landen van een sprong of bij bijvoorbeeld een verdraaiing van de knie in de lucht door een ski.

Meniscus

Het merendeel van deze meniscusscheuren geneest zonder dat hiervoor geopereerd hoeft te worden. Deze genezing is zelfs beter dan bij de meniscusscheuren die niet gepaard gaan met een VKB letsel. Dit komt doordat er een bloeding in de knie ontstaat bij verscheuren van de VKB en dit bloed bevat de stoffen die de genezing van de meniscus op gang brengen. Ook lopen mensen met een VKB letsel een paar weken voorzichtig zonder gekke draaien van de knie. Hetzelfde fenomeen speelt bij hechten van een meniscus: de resultaten hiervan zijn beter als dit in combinatie met een VKB reconstructie gebeurt omdat tijdens deze ingreep ook weer bloed in de meniscusscheur komt.

Is een MRI noodzakelijk?

Slechts in enkele gevallen is een MRI onderzoek nuttig. Meestal kunnen onze orthopedisch specialisten met 'gewoon' lichamelijk onderzoek het kniebandletsel voldoende beoordelen. Vervolgens bespreekt hij samen met u het behandelplan.

Bij een meniscusletsel, bijvoorbeeld, is een kijkoperatie en/of voorste kruisbandreconstructie alleen (medisch) noodzakelijk als er sprake is van een strekbeperking als gevolg van een los stuk meniscus in de knie.
Mensen die weten dat ze sowieso weer naar een sportcarrière terugwillen moeten zich realiseren dat 'afwachten' of 'met oefentherapie behandelen' van een voorste kruisbandletsel meestal weinig succesvol is. Bovendien ontstaat binnen ca. één jaar bij ca. 75% van de mensen een beschadiging van de binnenmeniscus als de knie blijft schuiven.

Kortom, het is goed om tot een duidelijk behandelplan te komen. En als reconstructie van de band noodzakelijk blijkt, dan kan dit het beste binnen enkele maanden gebeuren.

Operatie

Een voorste kruisbandreconstructie bestaat uit het met een kleine snee losmaken van de hamstringpezen, waarna deze pezen met een kijkoperatie (2 of 3 sneetjes aan de voorkant van de knie) op de plek van de natuurlijke kruisband gezet worden. De rest is biologie: de knie herstelt eerst van de ingreep, de pezen groeien vast in het bot en gaan zich (deels) omvormen tot een structuur die sterk lijkt op de kruisband.

Er is enorm veel onderzoek gedaan naar hoe deze ingreep tot de beste resultaten kan leiden. De biomechanische aspecten die bij de ingreep belangrijk zijn, zijn al grotendeels bekend: het komt erop neer dat je de VKB zo goed mogelijk moet nabouwen. Maar de biologische aspecten - bv. hoe de nieuwe band precies gaat veranderen - zijn nog minder goed bekend (en ook moeilijker te onderzoeken).

Ligamys hersteloperatie
Deze hersteloperatie van de voorste kruisband, ontwikkeld in Zwitserland, heeft als grote voordeel dat de natuurlijke heling van de kruisband gestimuleerd wordt.

De kruisband wordt gehecht in plaats van gereconstrueerd. Reconstructie kan met hamstring pezen of de strekpees van de knie gedaan worden.

Zie voor meer informatie: www.ligamys.nl.

Hamstringpezen als donormateriaal

Het mooie aan het gebruiken van de hamstringpezen als donormateriaal is dat deze weer teruggroeien tijdens de revalidatie. Het duurt ca. vier maanden voor deze weer goed op kracht zijn. Dit geeft doorgaans minder last in de zgn. 'donor-site' (d.w.z., de plek waar de pees werd verwijderd) dan bij de andere voor de VKB reconstructie gebruikte techniek waarbij een deel van de knie (strek-)pees met twee botblokjes wordt uitgenomen. Bij deze techniek kunnen klachten aan de voorkant van de knie over de strekpees blijven bestaan.

Downloads

Folder voorste kruisbandplastiek

Contact

Orthopedie 
Locatie Leyweg

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Locatie Sportlaan

Telefoon(070) 210 6398

image_3006Meer informatie
Juliana Kinderziekenhuis

Telefoon(070) 210 7300 (afsprakenbureau)